Nova arheološka otkrića ispod Hrama Vaskrsenja u Jerusalimu: Tragovi koji odgovaraju opisu iz Jevanđelja

Iskopavanja se već nekoliko godina sprovode u okviru radova na obnovi poda hrama. Istraživanja vode arheolozi italijanskog univerziteta Sapienza iz Rima, a rezultati su posebno zanimljivi zbog podudarnosti između pronađenog drevnog pejzaža i opisa iz Jevanđelja, piše portal Protothema.gr.

Jedno od najvažnijih otkrića jeste veliki drevni kamenolom koji se nalazio na prostoru današnjeg Hrama Vaskrsenja, a pojedini njegovi dijelovi dosežu dubinu od oko šest metara.

Kamenolom pretvoren u vrt

Prema arheolozima, kamenolom je bio aktivan u vrijeme kada se Jerusalim ubrzano razvijao. Kada je vađenje kamena prestalo, prostor je postepeno napušten, a udubljenja ispunjena zemljom, pa je nekadašnji kamenolom djelimično pretvoren u obradivo zemljište.

To je posebno značajno jer se u jevanđeljskoj tradiciji mjesto Hristovog raspeća opisuje kao prostor izvan gradskih zidina, dok se u neposrednoj blizini pominje vrt i grob uklesan u steni.

Arheolozi su pronašli i tragove poljoprivredne upotrebe prostora. Među najzanimljivijim nalazima su ostaci maslina i vinove loze, što ukazuje da je nekadašnji kamenolom kasnije dobio drugačiju namjenu.

Tako se dobija zanimljiva slika drevnog Jerusalima: prostor koji je prvobitno služio za vađenje kamena kasnije je mogao biti pretvoren u vrt ili poljoprivredno zemljište, dok su se u njegovoj blizini nalazile grobnice.

Spoj kamenoloma, vrta i grobnica

Upravo taj spoj privukao je posebnu pažnju istraživača zbog sličnosti s opisom u Jevanđelju po Jovanu, gdje se navodi da je na mjestu raspeća postojao vrt, a u njemu novi grob u koji prethodno niko nije bio položen.

Istraživanja su otkrila i grobove uklesane direktno u stenu. Takav tip grobnica bio je karakterističan za Jerusalim u periodu Drugog hrama i odgovara načinu na koji je u jevanđeljima opisan grob Isusa Hrista.

To samo po sebi ne dokazuje da je jedan od tih grobova bio Isusov, ali pokazuje da je područje oko današnjeg Hrama Vaskrsenja zaista imalo karakteristike koje odgovaraju istorijskom i geografskom kontekstu raspeća i sahrane iz 1. vijeka.

Posebno je važno što se prostor u to vrijeme nalazio izvan jerusalimskih zidina, što se uklapa i u tekst Poslanice Jevrejima, prema kojoj je Hristos stradao „izvan kapije“.

Arheolozi su pronašli i druge predmete koji pomažu u rekonstrukciji istorije ovog mjesta, među kojima je i novac iz 4. vijeka. Nalazi su važni jer se upravo u tom vijeku, za vrijeme cara Konstantina Velikog, na ovom prostoru grade monumentalni kršćanski objekti.

Konstantin je, nakon prihvatanja kršćanstva, naredio izgradnju velike bazilike na mjestu koje su kršćani povezivali s Golgotom i Hristovim grobom, čime je prostor koji je vijekovima bio povezan sa sjećanjem na Isusovo stradanje dobio monumentalni oblik.