Ispiranje nosa slanim rastvorom može ublažiti prehladu: Evo šta kažu istraživanja

Iako bismo željeli da prehladu zaustavimo čim primijetimo prve simptome, jednostavna metoda koja može olakšati tegobe jeste ispiranje nosa slanim rastvorom. Ova praksa koristi se vjekovima, a danas je dio savremenih pristupa ublažavanju simptoma respiratornih infekcija.

Istraživanja ukazuju na moguće koristi, ali rezultati nisu isti u svim studijama i ne treba očekivati da će prehlada nestati preko noći.

Kako slani rastvor pomaže?

Ispiranje nosa podrazumijeva prolazak slanog rastvora kroz nosne prolaze, čime se uklanja višak sluzi, čestice iz okoline i druga materija koja može nadraživati sluzokožu. Time se ublažava osjećaj zapušenosti i olakšava izbacivanje sekreta.

Slani rastvor može pomoći i prirodnom mehanizmu čišćenja disajnih puteva. Sitne strukture na površini nosnih prolaza, poznate kao cilije, pomiču sluz i zarobljene čestice prema izlazu iz nosa. Kada je sluzokoža nadražena, njeno čišćenje može biti otežano, pa ispiranje pruža dodatnu pomoć.

Ova metoda nije zamjena za odmor, unos tečnosti i druge mjere, ali može biti praktičan način da se nos očisti bez lijekova za otpušavanje nosa.

Može li prehlada trajati kraće?

Prema medijskom izvještaju koji je prenijela RTS („Javni servis“), pojedina istraživanja ukazuju da bi ispiranje nosa slanim rastvorom moglo skratiti trajanje simptoma. U jednom istraživanju, učesnici koji su počeli ispirati nos pri prvim znacima infekcije imali su simptome približno dva dana kraće.

Manje studije zabilježile su i veća skraćenja trajanja tegoba, ali takve rezultate treba posmatrati oprezno. Efekat zavisi od načina primjene, učestalosti ispiranja i drugih faktora, pa nije moguće garantovati isti rezultat svakoj osobi.

Ispiranje nosa koristi se i kod alergijskog rinitisa, hronične zapušenosti i pojedinih problema sa sinusima, mada ne zamjenjuje terapiju kada je ona potrebna.

Kako se pravilno ispire nos?

U apotekama su dostupni gotovi fiziološki rastvori, sprejevi i bočice za ispiranje, a koriste se i posebne posude poznate kao neti lonci.

Ako se rastvor priprema kod kuće, važno je koristiti bezbjednu vodu — sterilnu ili destilovanu, odnosno vodu prokuvanu najmanje pet minuta i potom ohlađenu. Voda direktno iz česme nije bezbjedan izbor, jer može sadržavati mikroorganizme koji nisu opasni kada se progutaju, ali mogu izazvati ozbiljne infekcije ako dospiju u nosne prolaze.

Ne koristite previše koncentrovan rastvor jer može izazvati peckanje i nadražaj sluzokože.

Zašto antibiotici nisu rješenje?

Prehladu izazivaju virusi, a antibiotici djeluju na bakterije. Zbog toga se ne koriste za liječenje obične prehlade, osim ako ljekar ne utvrdi bakterijsku infekciju ili drugu opravdanu indikaciju. Uzimanje antibiotika bez potrebe može izazvati neželjena dejstva i doprinijeti razvoju otpornosti bakterija na ove lijekove.

Ako se tegobe pogoršavaju, imate otežano disanje, bol u grudima, visoku ili dugotrajnu temperaturu ili simptome koji ne prolaze, obratite se ljekaru. Slične simptome mogu izazvati i druge respiratorne infekcije, pa nije uvijek moguće samo na osnovu tegoba zaključiti da je riječ o običnoj prehladi.

Ispiranje nosa može biti koristan dodatak njezi tokom prehlade, posebno kada su zapušenost i sekret izraženi. Najbolji pristup je kombinacija bezbjednih postupaka, odmora i praćenja simptoma, uz stručnu pomoć kada je potrebna.

**Napomena redakcije:** Tvrdnja da prehlada u prosjeku traje devet dana, koja je figurirala u ranijoj verziji naslova, nije potvrđena u dostupnom materijalu i uklonjena je iz teksta.